2513_orig

گروهی اختلالات منفرد استخوان وجود دارند که در گروه تومورها یا عفونت ها قرار نمی گیرند. مهمترین اعضای این گروه از بیماری ها عبارتند از: استئوکندریت جوانان، و دیس پلازی فیبروی موضعی استخوان.

اُستئوکندریت جوانان (اُستئوکندروزیس)

اصطلاح استئوکندریت جوانان یا ساده تر استئوکندریت برای توصیف بعضی اختلالات مبهم در هسته های استخوانی در حال رشد در کودکان و افراد سنین بلوغ به کار می رود. این اصطلاح همچنین به اشتباه برای بعضی اختلالات اپی فیز یا آپوفیز که احتمالاً  به علت تروما به وجود آمده اند، نیز به کار رفته است. به صورت تیپیک، مرکز استخوانی دچار استئوکندریت به صورت موقتی نرم می شود در این وضعیت ممکن است در اثر فشار دچار بدشکلی گردد. این بیماری استخوان دوره ی متغیری دارد (غالباً حدود 3 سال) اما در نهایت به طور خودبخودی استخوان دوباره سخت می شود. علت دقیق اُستئوکندریت جوانان مشخص نیست اما به طور شایع معتقدند توقف موقتی جریان خون به اپی فیز مبتلا، علت اصلی این بیماری استخوانی می باشد. باید به این نکته توجه نمود که استئوکندریت جوانان کاملاً از استئوکندریت دیسکان متمایز است.

تشخیص

محل های درگیر: استئوکندریت جوانان در محل های زیر تشخیص داده شده است (جدول زیر)، اگر چه آسیب شناسی بیماری در این محل ها یکسان نبوده است:

25

1) اپی فیز فوقانی استخوان ران (بیماری پرتس یا Legg- perthes).

2) بیماری کین باخ در استخوان لونیت با ویژگی های مشابه که می توان آن را در این گروه از بیماری ها قرار داد، اگرچه در افراد کاملاً بالغ روی می دهد.

3) هسته استخوان ناویکولار (بیماری کوهلر).

4) اختلال سر استخوان های متاتارس سوم یا دوم به عنوان بیماری فرایبرگ شناخته می شود و ممکن است در این گروه از بیماری های استخوان قرار گیرد، اگر چه اکنون بیشتر آن را مشابه استئوکندریت دیسکان می دانند. یک سری تغییرات مشابه رادیوگرافیک در اپی فیز مرکزی مهره های ستون فقرات (بیماری Calve) اکنون عموماً به عنوان گرانولوم ائوزینوفیلیک شناخته می شود تا استئوکندریت. همچنین درگیری اپی فیزهای حلقوی مهره های ستون فقرات در ناحیه قفسه سینه که به عنوان بیماری شوئرمن یا کیفوز بالغین شناخته می شود و قبلاً به عنوان مثالی از استئوکندریت مطرح می گردید. اکنون مشخص شده که آسیب شناسی متفاوتی دارد. در مجموع، تنها محل های نشان داده شده در جدول فوق، اکنون به عنوان محل های درگیری در استئوکندریت واقعی مطرح هستند. تغییرات رادیولوژیک مشابه استئوکندریت در موارد درد بر روی آپوفیز برجستگی تیبیا (بیماری اُزگود- اشلاتر) و آپوفیز کالکانئوس (بیماری Sever) نیز مشاهده می شود. این اختلالات در بیماری استخوانی قبلاً به عنوان مثال هایی از استئوکندریت مطرح می شدند، اما امروزه مشخص شده منشأ این ضایعات، تروما می باشد. این ضایعات به سادگی به علت کشیدگی بیش از حد تاندون متصل به آپوفیز ایجاد می شوند. این نوع از ضایعات اکنون به عنوان آپوفیزیت شناخته می شوند.

26

عکس رادیوگرافی تیبیا از یک فرد بالغ که یک نقص فیبروی کورتکس بدون علامت را نشان می دهد. یک ضایعه لیتیک با لبه اسکلروتیک دیده می شود که به صورت خارج از مرکز در متافیز استخوان قرار گرفته است. کورتکس سالم است و اتساع استخوان در محل ضایعه مشاهده نمی شود.

علت

در یک نمونه تیپیک استئوکندریت، شواهد رادیوگرافیک و بافت شناسی مطرح کننده ی نکروز ناکامل مرکز استخوان مبتلا، احتمالاً به علت اختلال جریان خون آن می باشد. استخوان نکروز شده به وسیله بافت گرانولاسیون مورد تهاجم قرار گرفته، تکه تکه می شود و در نهایت، به وسیله استئوکلاست ها برداشته می شود. طی این مرحله قطعه قطعه شدن، اگر مرکز استخوانی تحت فشار باشد، ممکن است دچار بدشکلی گردد (شکل 37-8).

27

چرخه ی تغییرات در استئوکندریت:

1) اپی فیز طبیعی قبل از آغاز بیماری

2) هسته استخوان دچارنکروز شده، ساختار طبیعی خود را از دست می دهد و گرانولر می شود.

3) هسته استخوانی طی روند برداشت استخوان مرده، قطعه قطعه می شود.

4) اپی فیز نرم شده اگر تحت فشار قرار گیرد، صاف و پهن می شود.

5) استخوان سازی دوباره و شکل گیری طبیعی استخوان، اما تغییر شکل استخوان ممکن است دائمی شود. این چرخه بیماری استخوانی در کودکان و نوجوانان 2 تا 3 سال به طول می انجامد.

بافت مرده به تدریج با ترابکولهای استخوانی جدید و زنده جایگزین می شود و در نهایت، ساختار استخوان به حالت طبیعی بر می گردد. اما اگر بدشکلی مرکز استخوان روی دهد، تغییر شکل دائمی استخوان دیده خواهد شد.

یافته های بالینی: بسته به استخوان ویژه ای که گرفتار بیماری می شود، سن آغاز بیماری متفاوت است. به طور کلی، این بیماری طی مرحله ی رشد و تکامل فعال هسته ی استخوانی روی می دهد. علامت اصلی بیماری درد موضعی است. اگر اپی فیز مبتلا قسمتی از یک مفصل را تشکیل دهد، عملکرد آن مفصل دچار اختلال می شود و حرکت مفصل باعث تشدید درد می گردد. وضعیت سلامت عمومی بیمار تغییری نمی کند.

تصویربرداری

چرخه ی تغییرات استخوانی را می توان در دوره های چند ماهه در عکس های ساده رادیوگرافی مشاهده نمود. ابتدا افزایش تراکم هسته استخوانی به صورت خفیف و غالباً لکه ای دیده می شود. سپس قطعه قطعه شدن استخوان دیده می شود که جذب نامنظم استخوان مرده توسط استئوکلاست ها و آغاز تولید استخوان جدید را نشان می دهد. در این مرحله، پهن شدن هسته ی استخوانی نسبت به سمت سالم ممکن است مشهود باشد. در مراحل بعدی، ساختار استخوانی به حالت طبیعی بر می گردد، اما هرگونه پهن شدن مرکز استخوانی به همان صورت باقی خواهد ماند. طی مرحله ای که اپی فیز بدون عرق می باشد، اسکن رادیوایزوتوپ استخوان ممکن است عدم بازجذب ایزوتوپ (اسکن سرد) را نشان دهد.

پیش آگهی: استئوکندریت به خودی خود برای سلامتی بیمار ضرری ندارد اما اگر این بیماری به اختلال سطوح مفصلی منجر شود، فرد را مستعد ابتلا به استئوآرتریت می کند که در مورد مفاصل بزرگ مانند هیپ، می تواند به معلولیت قابل توجه بیمار در سال های بعدی منجر شود.

درمان بیماری استخوان در کودکان و نوجوانان (استئوکندریت)

روش درمان این بیماری استخوان عمدتاً به محل بیماری بستگی دارد. هنگامی که هسته استخوانی درگیر بیماری مهم نمی باشد (مثل بیماری استخوان ناویکولار) به درمان بیماری نیازی نیست و یا می توان به مدت 6 تا 8 هفته عضو مبتلا را در آتل محافظت نمود (تا زمانی که درد بیمار شدید است). اما در مواردی که استئوکندریت یک مفصل مهم مثل هیپ وجود دارد، هرگونه تلاشی جهت پیشگیری از بدشکلی اپی فیز نزم شده باید به عمل آید. جزئیات بیشتر در مورد این بیماری استخوانی در بخش های مربوط به هر یک از استخوان ها و مفاصل آمده است.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب کیست استخوان: تشخیص و درمان را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بیماری های استخوان مطالعه فرمایید .

Share →