post_image

یکی از مشکلاتی که برخی افراد در ناحیه ی زانو با ان مواجه می شوند زانو پرانتزی یا پاکمانی ( واروس بیش از حد )است که در افراد مختلف و در سنین مختلف به وجود می آید.

زانوی پرانتزی اختلال در مفصل زانو است که در آن زانو ها از هم فاصله زیادی می گیرند. در حالت عادی وقتی فردی سر پا مستقیم می ایستد و مچ پاها را به هم می چسباند زانوها هم در کنار یکدیگر قرار گرفته و فاصله کمی با هم دارند. گاهی این فاصله زیاد می شود و به نظر می رسد اندام های تحتانی چپ و راست بصورت دو پرانتز  در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. معمولاٌ به این تغییر شکل اندام، زانوی پرانتزی می گویند در این عارضه زاویه درشت نیرانی به ۱۸۰ درجه نزدیک شده یا ازآن بیشتر می شود و بالطبع زاویه Q کاهش می یابد. این عارضه می تواند وضعیتی یا ساختاری باشد.
پرانتزی بودن زانو ازنوع ساختاری آن در نتیجه اختلالات و تغییر شکل های استخوانی ایجاد می شود. و نوع وضعیتی آن در اثر ترکیبی از موقعیت های مفصلی، که باعث راستایی غلط در زانو می شوند بدون اینکه در استخوان های دراز تغییر یا انحنایی وجود داشته باشد به وجد می اید. زانوی پرانتزی از نمای خلفی و قدامی قابل رویت می باشد. در این مشکل به علت زاویه داخل ران و ساق پا، خط اعمال وزن به سمت داخل مرکز زانو منتقل می شود.

مهم ترین دلیل به وجود امدن  زانوی پرانتزی انحراف قسمت بالایی استخوان درشت نی است که به آن ژنو واروم Genu varum می گویند. در این عارضه تنه استخوان درشت نی به خط محوری بدن نزدیکتر می شود به عبارت دقیق تر هرچه از بالای استخوان درشت نی به سمت پایین تر بیاید استخوان به خط محوری بدن نزدیکتر می شود.

البته گاهی علت زانو پرانتزی در تغییر شکلی است که در قسمت های پایینی تنه استخوان ران ایجاد می شود.

علائم و نشانه ها

مهمترین نشانه های زانوهای پرانتزی عبارت اند از:
زانوها از یکدیگر فاصله می گیرند.
استخوان درشت نی با پیچش داخلی همراه می شود.
فرد مبتلا  به مشکل زانوهای پرانتزی بر روی لبه خارجی پا به صورت اردکی راه می رود.

علل و دلایل

مشکل ایجاد زانوی پرانتزی در افراد دلایل مختلفی دارد. از جمله ی مهمترین علت های ان می توان به  وراثت، راه افتادن زوهنگام کودکان و استفاده از پوشک های حجیم در دوران نوزادی، مشکلات استخوانی مانند نرمی استخوان، پوکی استخوان، آرتروز، آسیب به صفحات رشد، بد جوش خوردن شکستگی های پا، فلج عضلانی، پارگی کپسول و رباط خارجی زانو، ضعف عضلانی و کوتاهی عضلات به وجود می آید. اما مهمترین عامل به وجود امدن زانوهای پرانتزی در همه افراد و در سنین مختلف اضافه وزن می باشد.

عوارض

فرد مبتلا به زانوی پرانتزی در حرکت کردن و راه رفتن دچار مشکلات زیادی می شود . برخی از این مشکلات عبارت اند از:
راه رفتن اردک وار
چرخش ساق
ضعف عضلات ناحیه خارجی، مانند عضلات کشنده پهن نیام، دوسر رانی و نازک نئی
کوتاهی عضلات ناحیه داخلی، مانند عضلات نیمه غشایی و نیمه وتری، راست داخلی و درشت نئی قدامی
کشیدگی رباط ها و کپسول خارجی زانو ( نازک نئی- رانی) و مچ پا ( نازک نئی قاپی) و کوتاهی رباط ها و کپسول جانب داخلی زانو ( درشت نئی- رانی) و مچ پا (دلتوئید)
کاهش ارتفاع پایین تنه
تغییر زاویه کشکک ها و تمایل آن ها به داخل
آرتروز زودرس
درد و احساس خستگی زود رس
سائیدگی بیش از حد کناره خارجی کفش

روش اندازه گیری آن

برای اندازه گیری زانوی پرانتزی ، فرد  باید بدون کفش و جوراب در حالی که زانوها و ران ها وی دیده می شود بدون هیچ گونه انقباض عضلانی غیر طبیعی در عضلات ناحیه ران بایستد. زانو باید در حالت اکستنشن کامل قرار گرفته و قوزک های دو پا به گونه ای به هم بچسبد که استخوان کشکک زانو ها به روبرو نگاه کنند.در این حالت فاصله بین کندیل داخلی ران ها (فوق لقمه داخلی ران) به وسیله متر نواری، خط کش، کولیس و یا کالیپر مخصوص اندازه گیری و ثبت می شود. در برخی متون بیشترین فراوانی بین این دامنه ۲ تا ۴ سانتی متر قید شده است.

درمان

اصلاح  و درمان زانوی پرانتزی ساختاری، عمدتا" با استفاده به موقع از بریس در دوره های مناسب امکان پذیر می شود. به طور معمول، قرار دادن گوه ی خارجی در کف پا یا پاشنه توصیه نمی شود زیرا به دنبال کمانی شدن ساق ها، پا به پرونیشن تمایل پیدا می کند. اصلاح این نوع ناهنجاری نیاز به اصلاح ساختار اسکلتی دارد که فقط در موارد شدید توصیه به استفاده از جراحی برای اصلاح این وضعیت می شود. اما معمولا زانوی پرانتزی از طریق انجام حرکات اصلاحی قابل درمان می باشند و نیازی به جراحی ندارند.

برای اصلاح این وضعیت ،ضمن اجرای تمرین ها و حرکات اصلاحی باید توصیه های زیر مد نظر قرار گیرد:

افراد مبتلا به زانوی پرانتزی باید در صورت داشتن اضافه وزن وزن خود راکاهش داده و ان را به حد نرمال برسانند.

هنگام راه رفتن،دویدن و ایستادن،لبه ی داخلی پا فعالتر باشد.

تمرین های اصلاحی باید به گونه ای طراحی شود که ضمن ایجاد جنبش پذیری و تحرک در مفصل زانو،موجب تقویت عضلات جانب داخلی پا و عضلات درون گرداننده ی ساق پا شود،مثل عضلات نیمه غشایی،نیمه وتری،خیاطه و پهن داخلی.همچنین تمرین های دیگری باید انجام داد که باعث کشش و انعطاف عضلات جانب خارجی پا مثل عضله کشنده پهن نیام شود.

ارائه حرکات تقویتی برای عضلات جانب خارجی ساق و ران

ارئه حرکات کششی برای کپسول داخل زانو

تصحیح وضعیت راه رفتن به صورتی که پنجه مستقیم و در مسیر خط پیشروی قرار گیرد.

تصحیح کفش و تعویض کفش هایی که سائیدگی جانب خارج آن ها بیشتر از حد معمول است.

پرهیز از نشستن در وضعیت چهار زانو(قورباغه ای)

خواننده گرامی ، پیشنهاد می شود مطالب زیر را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه زانوهای پرانتزی مطالعه فرمایید.

1-تشخیص و درمان زانوی پرانتزی

2-تشخیص،درمان و عوامل زانوی پرانتزی

3-تشخیص و علل زانوی پرانتزی

Share →