post_image

آرتريت سلي (سل استخوان و مفاصل) در اثر عفونت مفصل با باسيل سل ( انساني يا بندرت گاوي) ايجاد ميشود. اين عفونت بطور شايع در اثر تماس با فرد ديگري كه مبتلا به سل ريوي باز است منتقل ميگردد.

پاتولوژي:

هيچ يك از مفاصل بدن مصون نيستند ولي مفاصلي كه اغلب درگير ميشوند عبارتند از: مفاصل بين مهره اي ستون فقرات توراسيك يا كمري و با شيوع كمتر، هيپ و زانو. ارگانيسم ها از طريق جريان خون از كانون عفوني ديگري در بدن به مفصل ميرسند. پرده سينوويال در اثر واكنش التهابي سل بسيار ضخيم مي گردد. اين ضخيم شدگي حالت مشخصي دارد و همراه با ارتشاح سلولهاي گرد و سلول زانت است. غضروف مفصلي (به استثناي مواردي كه بيماري متوقف ميشود) بزودي تخريب ميگردد و استخوان واقع در زير آن نيز سائيده ميشود. گاهي اوقات عفونت به جاي خود مفصل در استخوان مجاور شروع ميشود و از آنجا نيز با انتشار مستقيم به مفصل گسترش مي يابد. تشكيل آهسته آبسه( آبسه سرد يا مزمن در مقابل آبسه واضح كه ممكن است در عفونت چركزاي حاد رخ بدهد) خصوصيت شايعي محسوب مي شود. اغلب آبسه راه خود را به طرف سطح پوست پيدا ميكند و ممكن است در نهايت پاره شود. و سينوس سلي مزمن را تشكيل دهد. اين سينوس ممكن است مسيري را براي ورود ارگانيسم هاي عفوني ثانويه فراهم آورد.

اگر بيمار قبل از تخريب غضروف مفصلي و استخوان بهبود يابد عملكرد مفصل تقريبا به حالت طبيعي بر ميگردد ولي اگر قبل از بهبود آسب مفصل يا استخوان رخ داده باشد  ايجاد اختلالات دايمي (اغلب از دست رفتن كامل عملكرد مفصل) اجتناب ناپذير است.

بیماری سل یا توبرکولوز Tuberculosis از جمله قدیمی ترین بیماری های شناخته شده انسان است. در مومیایی های مصری شواهدی از این بیماری بدست آمده است.

بیماری سل در افرادی که سطح رفاه اقتصادی و اجتماعی پایینتری دارند بیشتر دیده میشود. در مراکز پر جمعیت، افراد مبتلا به سوء تغذیه بیشتر دیده میشود. زایمان های مکرر در زنان، ابتلا به دیایت و ضعف سیستم ایمنی در اثر بیماری هایی مانند دیابت میتواند زمینه ابتلا به بیماری سل را مساعد کند.

درگیری استخوان ها و مفاصل در بیماری سل همیشه ثانویه به ابتلا ریوی، ابتلاء غدد لنفاوی و یا بدنبال سل کبد یا کلیه است. به زبان دیگر در بیماری که سل دستگاه حرکتی دارد اول جای دیگری از بدن گرفتار شده و سپس بیماری به سیستم اسکلتی سرایت کرده است.

عامل بیماری سل چیست

عامل بیماری سل باکتری خاصی است که به آن باسیل کخ (کخ نام دانشمندی است که اولیت بار این میکروب را کشف کرد) یا مایکوباکتریوم توبرکولوزیس Mycobacterium tuberculosis میگویند.

دو نوع باسیل کخ وجود دارد نوع انسانی و نوع گاوی. مبتلا شدن به نوع گاوی بیماری سل از راه گوارشی (خوردن مواد غذایی آلوده به میکروب) و ابتلا به نوع انسانی از راه تنفسی است. تشخیص قطعی عفونت سلی وقتی داده میشود که پزشک بتواند باسیل سل را در بافت بیمار کشف کند ولی این همیشه امکانپذیر نیست.

سل میتواند ستون مهره و مفاصل ران، پا، آرنج، دست و شانه را گرفتار کند. انتشار میکروب از کانون اولیه بیماری به استخوان از راه جریان خون است بطور مثال بیمار میتواند ابتدا به سل ریوی مبتلا شود و سپس باسیل از راه جریان خون به استخوان منتقل شده و در آن رشد و تکثیر پیدا کند.
در هر صورت میکروب سل به هر قسمت از سیستم اسکلتی که وارد شود میتواند از طریق مجاورت قسمت های دیگر سیستم را هم گرفتار کند. پس در این بیماری درگیری استخوان و مفصل در بسیاری اوقات با هم ایجاد میشود. ممکن است ابتدا استخوان یا مفصل گرفتار شود ولی بعد از مدتی عفونت به قسمت دیگر هم سرایت میکند.

منابع: ایران ارتوپد، ایران سلامت

Share →