ارتودنسی علم تصحیح روابط نامناسب فک و دندان و جفت و ردیف کردن دندان های نامنظم است. درنهایت، با انجام ارتودنسی دندان مشکلات مربوط به نظم، ترتیب و قرارگیری دندان ها در فک برطرف شده و فرد می تواند با کیفیت بهتری غذا بخورد و از زیبایی بیشتری هنگام صحبت کردن و تغییر در فرم طرح لبخند برخوردار باشد. بعد از عمل ارتودنسی سفید کردن دندان و یا همان بلیچینگ به زیبایی بیشتر دندان ها کمک می کند.

انواع ارتودنسی

دو نوع اصلی ارتودنسی که برای صاف کردن دندان ها در افراد استفاده می گردد، عبارتست از ارتودنسی ثابت و ارتودنسی متحرک. نوع دیگر، ارتودنسی نامرئی است. در ادامه هر سه نوع ارتودنسی شرح داده می شود.

ارتودنسی ثابت

رایجترین نوع ارتودنسی مورد استفاده، ارتودنسی ثابت است. از این روش زمانی استفاده می گردد که دقت عملکرد برای پزشک اهمیت داشته باشد. هر چند در این حالت بیمار می‌تواند بطور عادی غذا بخورد، اما باید از مصرف بعضی غذاها و نوشیدنی‌ها در زمان استفاده از ارتودنسی ثابت اجتناب کرد. برای مثال نوشیدنی‌های حاوی کربونات، شیرینی سفت یا تافی از مواردی است که فرد باید از مصرف آن‌ها خودداری کند. افرادی که در فعالیت‌های ورزشی شرکت می‌کنند باید دندانپزشک را در جریان قرار دهند تا در صورت لزوم محافظ‌های لثه خاص برایشان تجویز شود.
رایجترین نوع ارتودنسی ثابت، از براکت استفاده می کند. براکت ها از پلاک‌ها و یا سیم‌ها و قیدها تشکیل شده است. دندانپزشک قیدها را اطراف دندان می بندد، و از آن برای محکم نگهداشته ابزارهای ارتودنسی دیگر در محل خود استفاده می گردد.
در مرحله بعد از پلاک‌ها برای ایجاد اتصال در جلوی دندان‌های بیمار استفاده می‌شود. سیم‌ها به شکل یک کمان از داخل پلاک‌ها رد شده و به قیدها محکم بسته می شود. با سفت شدن سیم‌های کمانی، دندان‌های فرد کشیده می‌شوند و بدین صورت به سمت محل صحیح قرارگیری حرکت می‌کنند. بیمار باید ماهی یک بار برای اصلاح وضعیت پلاک‌ها به دندانپزشک مراجعه کند. دوره درمان در این حالت می‌تواند برای چند ماه تا چند سال ادامه داشته باشد، اما در مورد این مسئله که درمان ارتودنسی دقیقا چقدر طول می کشد، تنها یک دندانپزشک خوب پس از بررسی وضعیت بیمار می تواند طول درمان را مشخص کند. کودکان معمولاً ترجیح می‌دهند از پلاک‌های ارتودنسی رنگی استفاده کنند، در حالی که بزرگسالان انواع شیشه ای مانند و شفاف پلاک را ترجیح می‌دهند.

ارتودنسی متحرک

منظور از ارتودنسی با دستگاه متحرک این است که بیمار می تواند دستگاه ارتودنسی را از دهان خارج کند. ارتودنسی متحرک شامل دو دسته کلی می شود یک گروه عبارتند از پلاک های متحرک ساده برای حرکات جزئی دندانی و گروه دیگر شامل پلاک متحرکی که برای رفع ناهنجاریهای فکی مانند عقب بودن فک پایین یا بالا به کار می رود. از دستگاههای متحرک برای مرتب کردن دندانها در شرایطی استفاده می شود که یا بی نظمی دندانها کم است و در ضمن سن بیمار برای انجام درمان ارتودنسی ثابت کم می باشد . به عبارت دیگر دندانهای شیری با دندانهای دائمی جایگزین نشده اند . از سوی دیگر دستگاههای متحرک برای جابجایی فکین نیز به کار برده می شود این دستگاهها برای جلو آوردن فک پایین و یا جلو آوردن فک بالا براساس نیاز بیمار به کار برده می شوند . پلاک متحرک می تواند به صورت مستقل و یا به همراه ارتودنسی ثابت به کار برده شود . بعد از هر وعده غذایی پلاک متحرک ارتودنسی می بایست با کمک مسواک و خمیردندان برساژ شوند و سپس زیر جریان آب شسته شوند . لازم به ذکر است که در روزهای اول در هنگام استفاده از پلاک متحرک مشکلاتی در تکلم ، ترشح زیاد آب دهان و غیره برای بیمار ایجاد می شود که معمولاً بعد از چند روز برطرف می شود . بعضی از پلاک های متحرک دارای پیچ می باشد . با هر بار باز کردن پیچ تنها 25/0 میلیمتر پلاک باز می شود که باعث افزایش عرضی فک می شود . در اثر باز کردن پیچ ممکن است فاصله ای بین دندانها ( به خصوص دندانهای جلو ) ایجاد شود که نگران کننده نیست و نشانه پاسخ به درمان است . با باز کردن پیچ ممکن است مقداری درد احساس شود که برای کاهش درد بیمار می تواند از یک مسکن مانند استامینوفن استفاده نماید. در صورتی که پلاک پیچ داشته باشد ، ممکن است در مورد روند سفت کردن پیچ دستگاه و زمان استفاده از آن براساس پیشرفت درمان ، تغییراتی داده شود که متخصص ارتودنسی این موارد را به بیمار در حین ویزیتهای درمانی گوشزد می نماید . اگر بیمار چند روز از پلاک استفاده نکند ممکن است پلاک در دهان جای نگیرد که به علت عدم تطابق پلاک با دهان است . این امر به خصوص در پلاک های پیچ دار مشاهده می شود . در هنگامی که بیمار چند روز از پلاک پیچ دار استفاده نمی کند ، به دلیل برگشت نتایج درمانی پلاک در دهان نخواهد نشست و نیاز است که دوباره قالب گیری شود و به بیمار پلاک دیگری داده شود . در پلاک های پیچ دار باید طبق دستور داده شده در زمان مشخص با آچار داده شده ، پیچ آن را سفت کرد . بدین صورت که آچار را در سوراخی که در راستای انتهایی پیکان نمایش داده شده قرار داده و به سمت نوک پیکان تا انتها یک دور پیچانده شود .

ارتودنسی نامرئی

روشی برای ردیف کردن دندانها بدون نیاز به براکت و سیم های ارتودنسی است. در این شیوه درمانی که به ارتودنسی ژله ای نیز معروف شده است یکسری از پلاک (ردیف کننده) های شفاف نازک به منظور مرتب نمودن دندانهای شما استفاده می گردد. این پلاک ها به صورت اختصاصی توسط تکنولوژی تصویربرداری سه بعدی رایانه ی ساخته می شوند. شما هر کدام از این پلاک ها را برای مدت دو هفته داخل دهان خود می گذارید و تنها هنگام غذا خوردن، نوشیدن، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن بر می دارید. از اینرو در هر نوبت تعدادی ردیف کننده به شما تحویل داده می شود. جایگزینی هر ردیف کننده با پلاک بعدی دندانهای شما را اندک اندک، هفته به هفته حرکت می دهد تا به موقعیت نهایی برنامه ریزی شده توسط ارتودنتیست برسند.

مزایا ارتودنسی سریع

•    شاخص‌ترین مزیت ارتودنسی سریع کوتاه بودن دوره استفاده از براکت‌ها است که به ویژه برای بزگسالانی مهم است که با توجه به تمایل به پنهان نگاه داشتن براکت‌ می‌خواهند با صرف کمترین زمان ممکن به نتیجه دلخواه دست یابند.
•    دیگر مزیت ارتودنسی سریع امکان استفاده از انواع براکت‌ها، یعنی براکت‌های فلزی (پرکاربردترین و ساده‌ترین نوع)، سرامیکی (مشابه نوع فلزی اما سفید رنگ و با وضوح کمتر) و زبانی (براکت‌هایی که به دلیل قرار گرفتن در پشت دندان‌ها دیده نمی‌شوند) است.
•    دستاورد ارتودنسی سریع تنها به ایجاد لبخندی زیبا محدود نمی‌شود، این روش برای سلامتی نیز مفید است؛ چون براکت‌ها مشکلات ساختاری‌ به وجود آورنده اختلال اور بایت یا کجی دندان‌ها را اصلاح می‌کنند، ارتودنسی سریع نیز مانند ارتودنسی متداول قدیمی سلامت کلی دهان و دندان را بهبود می‌بخشد. مرتب بودن دندان‌ها نقش مؤثری در سلامت لثه و دندان دارد و باعث می‌شود بیمار بتواند به راحتی بجود، گاز بزند و صحبت کند.

هزینه

ممکن است شما به دنبال درمان ارتودنسی و بدست آوردن لبخند سالم و زیبا باشید ولی با مشکلات اقتصادی زیادی که امروزه همه ما داریم  نگرانی هایی در ارتباط با هزینه درمان داشته باشید.بهتر است بدانید که هزینه درمان ارتودنسی بسته به نوع مشکل ،شدت آن ، طول دوره درمان و اینکه توسط چه کسی و حتی در کجا درمان می شوید متفاوت است. با اطلاعاتی که من دارم میانگین این مبلغ در درمانگاه هایی که درمان ارتودنسی انجام می دهند در محدوده یک میلیون و پانصد هزار تومان تا دومیلیون تومان و درمطب های متخصصان ارتودنسی بالای دو میلیون تومان است. که در هر دو گروه بصورت اقساطی از بیماران دریافت می شود.این بدین معنی است که برای داشتن دندانهای ردیف و زیبایی بیشتر علاوه بر وقتی که باید صرف کنید هزینه نسبتا بالایی را هم باید بپردازید. مثل بسیاری از تصمیمات مهم زندگی  ،برای چنین تصمیمی نیز لازم است بررسی خوبی انجام دهید.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)