امروزه روش های ارتودنسی دندان جدیدی مورد استفاده قرار می گیرد. يکي از اين روش ها invisalign  است که به آن ارتودنسی نامرئي هم گفته اند که 10 تا 12 سال است که در دسترس مردم است و ايده اوليه آن متعلق به يک دانشمند پاکستاني است که از سوي آمريکا خريداري شد. ارتودنسی نامرئي در واقع طلق هاي شيشه اي هستند که با توجه به ناهنجاري هاي دنداني تعداد آنها فرق دارد.  طلق ارتودنسی نامرئی  تا دو سال پيش تنها براي برخي درمان هاي ويژه قابل استفاده بود اما سال گذشته بسياري از اين مشکلات مرتفع شد. البته هنوز هم درمان همه ناهنجاري ها با اين وسيله مقدور نيست. اين طلق هاي بيرنگ روي دندان ها قرار مي گيرند و به زحمت مي توان آنها را ديد. بيمار هم هر دو هفته اين طلقها را تعويض مي کند و ارتودنتيست طلق جديدي را که با توجه به وضعيت دندان هاي بيمار به شرکت سازنده سفارش داده وارد دهان بيمار مي کند. بنابراين حتي در صورت تغيير رنگ اين طلق ها هم با توجه به اينکه زود تعوض مي شوند روي دندان ها به چشم نمي آيند. اين درمان فوق العاده راحت است و در طول درمان، کمتر کسي متوجه مي شود که چيزي روي دندان هاي بيمار قرار دارد. البته همانطور که گفتم اين طلق ها محدوديت هايي دارد و تنها 15تا 20درصد از افرادي که نياز به ارتودنسی دارند مي توانند از اينها استفاده کنند. ضمن اينکه اين درمان بسيار گران است.  البته به دليل برخي مشکلات اين سرويس ها به ايران ارائه نمي شود. هرچند برخي پزشکان  متخصص ارتودنسی که شهروند آمريکا يا کانادا هستند و در ايران زندگي مي کنند مي توانند براي بيماران خود اين طلق ها را سفارش دهند.

نوع ديگري از درمان ارتودنسی هم هست که در طول درمان مشخص نيست که برکت ها و سيم ها در سمت داخلي دندانهاي بيمار قرار دارند. در اين روش برکت  ها و سيم ها از داخل روي دندان ها نصب مي شود. اين درمان هم کاملا موثر است هرچند زمانگيرتر و گرانتر از درمان هاي معمولي است. اما بسيار مطلوب است و از آنجا که نوع برکت ها با برکت هاي معمولي فرق دارد زبان را اذيت نمي کند و به نسوج اطراف دندان هم صدمه نمي زند. تنها بايد بهداشت دهان و دندان به خوبي رعايت شود.

ارتودنسی با روش CAT (بدون چسباندن براکت)

158032_542

در این روش از پوسته های نازک وشفاف شيشه ایی مانندی استفاده می شود، که بيشتر تحت نام Invisalign   شناخته می شوند و همانند قالبی روی دندانها نشانده می شود و توسط خود بيمار گذاشته و برداشته می شود.روند درمان در اين موارد اينگونه است که از دهان بيمار قالبی گرفته شده و به لابراتوار فرستاده می شود و با دستگاههای مخصوصی که خوشبختانه امروز در ايران نيز وجود دارد از قالبها اسکن سه بعدی شده و مدل دندانهای بيمار به صورت سه بعدی با کامپيوتر بازسازی می شود.سپس با نرم افزارهایی که متاسفانه هنوز به صورت کامل در کشورمان موجود نمی باشد صاف شدن دندانها مرحله به مرحله با کامپيوتر پيش بينی می شود تا اينکه دندانها کاملا صاف و منظم شود . بسته به مشکل بيمار بين 8  تا 20 مرحله برای تکميل درمان نياز است ( در هر مرحله مقداری دندانها صاف می شوند) و برای هر مرحله کامپيوتر توسط پرينتر سه بعدی خود مدل سه بعدی تهيه می کند که برای آنها در هر مرحله يک پوسته شفاف ساخته می شود  که بيمار هر کدام از آنها را بايد 2-3 هفته در دهان قرار دهد و بعد از آن به ترتيب از بقيه استفاده کند تا نتيجه مورد نظر حاصل شود.

در اين روش با توجه به آنکه امکانات آن کاملا در ايران مهيا نمی باشد مجبور به ارسال مدلها به خارج از کشور هستيم که مستلزم صرف هزينه گزافی بوده و با توجه به امکانات اين روش در واقعيت ، امکان استفاده از آن در تمام بيماران و مشکلات  ،به ويژه مواردی که نياز به کشيدن دندان است، نمی باشد و نتايج مطلوبی در تمام موارد به دست نمی آيد .

البته در مرحله درمانهای نگهدارنده  که بعد از پايان درمانهای ثابت ارتودنسی بايد برای تمام بيماران استفاده شود ، می توان از اين پوسته های شفاف استفاده کرد که تنها يک پوسته است و امکان ساخت آن در ايران وجود دارد؛ زيرا نياز به پيش بينی کامپيوتری ندارد و هدف آن حرکت دندان نمی باشد بلکه تثبيت آن چيزی است که طی درمان ارتودنسی ثابت به دست آورديم.

ارتودنسی حقيقتا يک درمان است و قرار نيست چيزي را خراب کند. اگر اين درمان درست انجام شود و هم پزشک و هم بيمار کار خود را درست انجام دهند مشکلات و عوارض بعدي براي فرد ايجاد نخواهد شد. رعايت بهداشت در ارتودنسی حرف اول را مي زند. بيمار بايد تمام دستورات پزشک را به درستي اجرا کند و نحوه درست مسواک زدن و نخ کشيدن دندان ها را رعايت کند. مطمئنا گذاشتن برکت ها و سيم ها در دهان گير غذايي را بيشتر مي کند و اگر بيمار در رعايت بهداشت کوتاهي کند دندان ها پوسيده مي شوند. درمانگر هم در درمان ارتودنسی هم بايد اصول را رعايت کند در غير اين صورت ممکن است ريشه دندان ها کوتاه شود. زماني که جهت و فرم نيروهاي وارده به دندان درست باشد و دندان به جاي درست هدايت شود نه تنها نسوج دندان خراب نمي شود بلکه بيماري هاي نسوج دهان هم رفع مي شود و دندان ها سالم مي مانند. معمولا کساني که مشکلات فکي و دنداني دارند مشکلات لثه اي هم خواهند داشت. درمان ارتودنسی براي رفع اين مشکلات هم بسيار کمک کننده است. دنداني که کج شده به لثه و نسوج اطراف خود صدمه مي زند. اما زماني که اين دندان توسط ارتودنسی صاف مي شود نيروي وارده به فک و جويدن بهتر مي شود. به اين ترتيب نسوج اطراف دندان سالم تر مي ماند. ارتودنسی در هر وضعيت و شرايطي امکان پذير است و نسبت به درمان هاي ديگر دندانپزشکي نيست که در آنها از تزريق و يا تراش دندان استفاده مي شود کمتر تهاجمي است. ارتودنسی درمان ظريف تر و راحت تري براي بيمار است و چندان دردزا هم نيست. البته شايد در شروع کار به خاطر حرکت دندان ها بيمار احساس درد داشته باشد اما پس از چند روز اين درد هم برطرف مي شود و بيمار در طول درمان شکايتي ندارد.

مرحله نگه‌داری بعد از ارتودنسی، یک مرحله تکمیلی بسیار مهم است که معمولاً با استفاده از ابزارهای مخصوصی به نام پلاک ارتودنسی  و نگه‌دارنده‌های ارتودنسی انجام می‌شود. اما ممکن است بپرسید حالا که دندان‌های ما صاف و مرتب شده است، اصلاً چرا باید از پلاک‌های ارتودنسی استفاده کنیم؟

به زبان ساده می‌توان گفت به این دلیل است که اگر از پلاک استفاده نکنید، دندان‌های شما شروع به برگشتن به همان جایی می‌کند که قبلاً بوده‌اند!

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)