http://www.dreamstime.com/-image20593146

بوتاکس یک سمّ است، قویترین سمی که بشر تاکنون شناخته است. چنانچه فقط یک میلیونیوم گرم آن وارد بدن شود انسان را میکشد. این سمّ میتواند تمام ماهیچه‌های ارادی و غیر ارادی را فلج کند ولی از این خاصیت امروزه برای درمان بیش از ۵۰ نوع بیماری استفاده میشود. همچنین تزریق آن در زیباسازی بدن و بخصوص صورت کاربرد وسیعی دارد بنحویکه تزریق بوتاکس در حال حاضر شایعترین اقدام برای زیبایی‌ در جهان است.

در حقیقت یک نوع باکتری به نامه کلوستریدیوم بوتولینوم این سمّ را تولید می‌کند. اولین بار در اوائل قرن ۱۹ میلادی یک نوع مسمومیت غذایی بسیار کشنده که عمدتاً از خوردن سوسیس ایجاد میگردید، شناخته شد. آنگاه این باکتری و سمش که به نام بوتولوس که معادل کلمه سوسیس است کشف گردید.

کاربرد بوتاکس

از دههٔ ۵۰ قرن بیستم استفادهٔ درمانی و از اواسط دههٔ ۸۰ کاربرد زیبایی‌ تزریق بوتاکس شروع شد. در درمان بیماریهأیی که به علت زیادی فعالیت و گرفتگی ماهیچه ها در چشم، صورت، گردن، حنجره، مری و اندامهای بکار میرود. در زیبایی‌ نیز برای از میان بردن چین و چروک هآئی که به دلیل فعالیت بیش از حد ماهیچه‌ها بوجود آمده‌اند استفاده میشود.

سوالات متداول

مکانیزم اثر آن چیست؟

ماهیچه‌ها برای فعالیت و شروع انقباض باید از اعصاب دستور بگیرند. فرمان عصبی بواسطه ماده ای شیمیایی بنام استیل کولین به ماهیچه می‌رسد. بوتاکس از ترشح این ماده جلوگیری مینماید. این عمل مشابه ان است که عصب یک ماهیچه موقتا قطع شود. در این حالت عضله دیگر منقبض نشده وضعیف میشود.

آیا فلج شدن عضله همیشگی است؟

خیر. اثر این دارو بین ۲ تا ۶ ماه می‌باشد و پس آن ترشح استیل کولین مجددا آغاز شده و عضله شروع به حرکت و انقباض می‌کند.

چه مقدار ازاین دارو به منظور درمانی و زیبایی‌ استفاده میشود؟

مقدار تزریق بوتاکس بر اساس واحد محاسبه میشود، با توجه به خطرناک بودن آن باید بین دوز درمانی و کشندهٔ آن فاصلهٔ زیادی باشد. در تزریقات زیبایی‌ حدوداً ۱۰۰ واحد و در درمانی حداکثر ۶۰۰ واحد به کار میرود، این در حالیست که دوز کشندی آن بیش از ۳۰۰۰ واحد است.

این دارو به چه شکلی‌ است و چگونه نگهداری میشود؟

این دارو به شکل تزریقی و به دو نام بوتاکس و دیسپورت می‌باشد. البته امروزه در بیشتر نقاط دنیا از جمله در ایران نوع بوتاکس آن مصرف میشود. نحوه نگهداری این دارو نیز مهم است. عمر آن کوتاه بود و حتما باید در دمای -۵ درجه سانتیگراد نگهداری شود، در غیر اینصورت اثر آن از بین میرود.

چگونه تزریق بوتاکس در صورت میتواند چین و چروک را از بین ببرد؟

تمامی‌ حرکات صورت از جمله حرکات احساسی‌ و عاطفی صورت توسط عضلاتی که درست زیر پوست قرار دارند انجام میشود. فعالیت و انقباض بیش از اندازهٔ این عضلات باعث بوجود آمدن خطوطی در صورت میشود. کار بوتاکس از کار انداختن موقت این ماهیچه هاست.

مراقبت های بعد از تزریق بوتاکس

جهت کاهش عوارض و بهبود اثر بوتاکس نکات زیر را رعایت فرمایید

-اگر ناحیه تزریق بوضوح قرمز شد تا چند ساعت از کمپرس سرد -یخ- استفاده نمایید. اگر که علایمی نظیر قرمزی و خارش محل تزریق نداریم نیاز به این کار نیست.

- تا 4 ساعت پس از تزریق از دراز کشیدن خودداری کنید.

- تا 4 ساعت در معرض حرارت قرار نگیرید. لذا بهتر است تا چند ساعت از دوش گرفتن و سونا اجتناب نمائید.

- چند ساعت ماساژ دادن ناحیه تزریق ممنوع است. امّـــا شکلک در آوردن و اخم کردن و ابرو بالا انداختن نتیجۀ بهتری را بدنبال خواهد داشت.

- چند ساعت بعد از تزریق دوش گرفتن و آرایش چهره و استفاده از کرم پودر بلامانع است.

- در صورتی که به دنبال تزریق بوتاکس افتادگی پلک یا دو بینی پیدا کردید، پزشک خود را مطلع سازید.

لازم به ذکر است که هریک از عوارض نامبرده با گذشت چند هفته خود به خود مرتفع می گردد.

مزایا

- تزریق زمان زیادی را نمیگیرد و نیازی به بیحسی نمی باشد و بیمار می تواند تقریبا" بلافاصله فعالیت معمول خود را داشته باشد.

- اثرات تزریق در مدت زمان کوتاهی خود را نشان میدهد ( 5-3 روز بعد از تزریق) و برای 4-3 ماه دوام می آورد.

- تزریق را میتوان تکرار نمود و با تکرار تزریق ماندگاری بیشتر خواهد شد.

- با  تزریق بوتاکس در ناحیه زیربغل ; کف دست و پا تعریق در آن نواحی کاهش می یابد.

- با رفع چروک ظاهر پوست بهتر میگردد.

-  تزریق این ماده سردردهای میگرنی را تسکین می بخشد.

معایب

- درد ; کبودی یا خونریزی در محل تزریق

- سردرد موقتی ممکن است رخ دهد.

- نتیجه تزریق موقتی است و بین 6-3 ماه باقی می ماند.

- در دراز مدت هزینه آن بالاست.

- در خانمهای باردار و شیرده نباید تزریق شود.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)