دیابت یا بیماری قند هنگامی بوجود می‌آید که هورمون انسولین - عامل تنظیم‌کننده قند خون - یا به اندازه کافی در بدن تولید نمی‌شود یا بافت‌های بدن به آن به درستی پاسخ نمی‌دهند.
در نتیجه سوخت وساز قند در بدن مختل می‌شود و قند خون از حد طبیعی خود بالاتر می‌رود، و در نهایت علائم شاخص دیابت به صورت پرخوری، پرنوشی و پرادراری ظاهر می‌شود.
هورمون انسولین که از سلول‌های جزایر لانگرهانس در غده لوزالمعده به درون خون ترشح می‌شود، کارکردهای مختلفی در بدن دارد، و از جمله ورود قند را از خون به درون سلول‌ها تسهیل می‌کند تا سلول‌ها بتوانند برای تامین انرژی خود از آن استفاده کنند.

he1070

در صورت کمبود یا عدم تاثیر انسولین قند نمی‌تواند وارد سلول‌ها شود، در نتیجه قند خون بالا می‌رود. بالا رفتن قند خون علاوه بر ایجاد علائم حادی که در بالا به آن اشاره شد، در درازمدت باعث آسیب رساندن به تقریبا هر عضو حیاتی بدن از جمله قلب، مغز، چشم، کلیه‌ها و ... می‌شود.
دیابت را بر حسب علت ایجاد بیماری به دو گروه تقسیم می‌کنند:

دیابت نوع یک

دیابت نوع یک که زمانی به نام های دیابت نوجوانان و دیابت وابسته به انسولین نیز معروف بود، بیماری مزمنی است که وقتی پانکراس (لوزالمعده) میزان کمی انسولین(هورمونی که برای وارد کردن شکر به سلول ها به منظور تولید انرژی، نیاز است) ترشح میکند و یا اصلا انسولین ترشح نمی کند، رخ میدهد. عوامل متعددی از جمله عوامل ژنتیکی و آلوده شدن به ویروس هایی خاص می توانند، باعث ابتلاء به دیابت نوع یک شوند. هرچند دیابت نوع 1 معمولا در کودکی و نوجوانی رخ میدهد، اما امکان ابتلا بزرگسالان نیز به این بیماری وجود دارد.

نشانه های ابتلا به دیابت نوع 1

نشانه های این بیماری می توانند به سرعت خود را نشان دهند و شامل:
- تشنگی شدید ، خشکی دهان و ادرار پی در پی
- کاهش وزن غیرعادی، خستگی و بی حالی
- گرسنگی شدید و افزایش اشتها
- تاری دید
- مشکلات پوستی (خشکی پوست، عفونت های قارچی و باکتریایی) که معمولا در دخترها شایع تر از پسرهاست.
سایر نشانه های خطرناک این بیماری که در اثر عدم کنترل قندخون رخ می دهد، شامل:

- از دست دادن هوشیاری
- بی حسی یا سوزن سوزن شدن در پا
- کتواسیدوز – زمانیکه سلول های شما نمی توانند برای تامین انرژی قند بسوزانند شروع به سوزاندن چربی برای بدست آوردن انرژی می کنند که اینکارشان باعث بوجود آمدن کتون ها در خون می شود. کتون ها اسیدهایی هستند که می توانند بدن را مسموم کنند. میزان بالای اسید در بدن و سایر اختلالات که در نتیجه تغییر سطح PH خون ایجاد شده‌اند، می توانند فرد را دچار اغماء کنند. در این شرایط باید فرد را سریعا به بیمارستان منتقل کرد.

دلایل ابتلاء به دیابت نوع 1

هرچند دلیل اصلی ابتلاء به دیابت نوع 1 نامعلوم است، اما در اکثر افراد مبتلا، سیستم ایمنی بدن که بطور معمول با باکتری ها و ویروس های خطرناک مبارزه می کند، اشتباها شروع به نابود کردن سلول‌ های سازنده‌ی انسولین (islet) درون پانکراس می کند. ژنتیک و ویروس‌هایی خاص ممکن است عامل این واکنش غیرعادی سیستم ایمنی باشند. در ادامه بعضی از عواملی که می توانند در ابتلاء به این بیماری موثر باشند، بیان می کنیم:
- عوامل ژنتیکی
- سابقه خانوادگی
- منطقه جغرافیایی
- بعضی از ویروس ها
مصرف ویتامین D در نوزادی – تحقیقات نشان می دهد که ویتامین D می تواند در برابر بیماری دیابت نوع یک از شما محافظت کند، با اینحال نوشیدن زودهنگام شیرگاو(یکی از منابع معمول ویتامین D ) در کودکی با افزایش خطر ابتلاء به دیابت نوع یک ارتباط دارد.
دیابت نوع دو:(h2)
دیابت نوع 2 (دیابت بزرگسالان یا دیابت غیر وابسته به انسولین) در نتیجه عدم توانایی بدن در تولید انسولین کافی و یا ناتوانی از استفاده ی بهینه از انسولین تولیدی رخ می دهد. این نوع دیابت اغلب در بزرگسالان رخ می دهد. در بیماری دیابت، بدن نمی تواند قند موجود در غذاها را به انرژی تبدیل کند و در نتیجه قند خون زیاد می شود.با گذشت زمان، مقدار اضافی قند خون باعث افزایش خطر بیماری های قلبی، از دست دادن بینایی، تخریب اعصاب و ارگان ها و دیگر مشکلات جدی می شود.

نشانه های ابتلا به دیابت نوع2

1- تشنگی زیاد : بیماران دیابتی نوع 2 غالبا هیچ علامتی ندارند. هنگامی که علائم ظاهر شود، یکی از اولین آنها عبارت است از تشنگی زیاد.

تشنگی همراه با مشکلات دیگری بوجود می آید که عبارتند از:
- خشکی دهان
- افزایش اشتها
- تکرر ادرار (غالبا هر ساعت نیاز به تخلیه ادرار دارند)
- افزایش یا کاهش وزن غیرعادی
2- سردرد : میزان بالای قند خون باعث سردرد، تاری دید و خستگی می گردد.
3- عفونت : عفونت از راه های مختلفی وارد بدن می گردد، از جمله:
- بریدگی و یا زخم هایی که به کندی ترمیم می شوند.
- عفونت قارچی مکرر و یا عفونت های دستگاه ادراری
- خارش پوست به خصوص در ناحیه کشاله ران
4- اختلال در عملکرد جنسی : دیابت باعث تخریب رگ های خونی و اعصاب در ناحیه اندام تناسلی می شود.
خشک شدن واژن در زنان و ناتوانی جنسی در مردان از جمله عوارض بیماری دیابت می باشند.
حدود یک نفر از سه نفر زن مبتلا به دیابت، دارای اختلال عملکرد جنسی می باشد.

دلایل ابتلاء به دیابت نوع 2

1- چاقی
چاقی یکی از شایعترین علل این نوع دیابت است. باتوجه به افزایش مصرف تنقلات و استفاده بیش ار حد از نوشیدنی های ناسالم است. الکل؛ مصرف مواد غذایی نابهنگام و چاقی یک مشکل خیلی شایع است. اگر بیش از حد غذا بخورید مواد غذایی نابهنگام موجب بروز چاقی می شود که این چاقی هم تولید چربی میکند. اگر فاصله زمانی بین دو وعده نامناسب باشد دستگاه گوارش را ناراحت میکند و همچنین به قند تبدیل میشود
2- ارث
دیابت نوع دوم ناشی از سابقه خانوادگی است پس شانس ابتلا به دیابت نوع دوم وجوددارد. وجود این ژن در اطرافیان باعث میشود که دیر یا زود به این بیماری دچار شوید
3- فشار
استرس یکی از علتهای اصلی ابتلا به دیابت نوع 2 است. استرس باعث می شود که سبک زندگی آشفته شود و اضطراب و فشار خون بالا رود. اگر بدنتان استرس داشته باشد منجر به دیابت نوع دوم شود
4- سن
دیابت نوع دوم بیشتر در افراد بالای 40 بخصوص در زنان اسست . بسیاری از خانمها در طی دوره یائسگی دچار افزایش وزن شود. نه تنها تغییرات هورمونی را به چالش میکشد بلکه موجب استرس و اضطراب می شود . درمردان بالای 40 سالگی نیز وجوددارد اما در زنان این بیماری مستعدتر است
5- مصرف الکل
نوشیدنیها و مایعات گازدار و ناسالم و مصرف بیش از حد الکل موجب ابتلا به دیابت نوع دوم می شود. الکل دارای قند بالایی است و پانکرانس را دجار مشکل مبکند. بهتراست نوشیدن االکل را متوقف کنید.
6- برخی از داروها
داروهایی مانند کم کاری تیروئید علت دیابت است. نه تنها این قرص باعث کاهش وزن می شود بلکه موجب بروز بیماری دیابت نیز می شود. تمام موارد ذکر شده در بالا همواره باید تخت نظارت پزشک باشد
7- مصرف مواد غذایی نابهنگام
این امرنه تنها علت بزرگ دیابت است. هنگامیکه معده شما برای مدت زمان طولانی ضعیف می شود لوزالمعده قادر به تولید انسولین کافی برای هضم مواد قندی نیست. حذف صبحانه یا شام یکی از دلیل ابتلا به این دیابت است

راه های تشخیص انواع دیابت

غیر از بررسی نشانه های ذکر شده را های زیر برای تشخیص دیابت به کار می روند:
آزمایش ساده خون می تواند نشان دهد که شما به دیابت مبتلا هستید یا نه.
- آزمایش قند خون ناشتا و یا آزمایش اتفاقی قند خون نیز می تواند برای تشخیص استفاده شود.
- آزمایش خونی هموگلوبین گلیکوزیله (Hb A1c) که نشان دهنده میزان قند خون در 2 تا 3 ماه گذشته است، نیز می تواند برای تشخیص به کار برده شود.
- این آزمایشات باید در دو روز مجزا تکرار شوند تا مطمئن شوید که دیابتی می باشید.
- آزمایش تحمل گلوکز کمتر برای تشخیص دیابتی بودن به کار می رود.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)