علل بسیاری می توانند موجب تورم پرده ای را که دور مقصل را گرفته و سینوویوم نام دارد شوند. التهاب این پرده باعث درد و ورم مفصل می گردد این امر می تواند گذرا باشد مانند التهاب مفصل لگن (هیپ) در بچه ها که چند هفته طول می کشد و با استراحت برطرف می شود. البته می تواند مقدمه بیماریهای دیگر باشد
زندگی با بیماری ورم مفاصل
اگر بیماری ورم مفاصل داری، ممکن است صبحها که از خواب بیدار میشوی احساس خشکی و سفتی شدیدی در مفصلهای بدنت داشته باشی. اما اگر آنها را گرم کنی، احساس راحتی بیشتری کرده و آسانتر میتوانی بدنت را حرکت دهی. برای همین هم کسانی که ورم مفاصل دارند صبحها دچار مشکلات حرکتی هستند، اما با گذشت زمان در طول روز بهتر میتوانند مفاصلشان را حرکت بدهند.
یکی از نکات خیلی مهمی که باید رعایت کنی این است که بین زمان حرکت و تمرین کردن و زمان استراحتت تعادل ایجاد کنی. یعنی یک برنامه منظم بریزی که در آن هم تمرینات حرکتی انجام دهی تا بدنت انعطاف خودش را حفظ کند و هم استراحت کافی داشته باشی. شنا برای بچههایی که آرتریت دارند، یک ورزش خیلی مناسب است، زیرا باعث کشش ماهیچهها و تاندونهای بدن شده و بدن کودک را انعطافپذیر نگه میدارد. البته این نکته را یادت باشد: ورزش کردن و فعالیت برای همه بچهها خوب است، فرقی هم نمیکند که آرتریت داشته باشند یا نه.
بعضی وقتها بیماری ورم مفاصل برای مدت طولانی متوقف میشود و ممکن است فکر کنی که برای همیشه پی کارش رفته است، اما بعد از مدتی دوباره برگردد. به چنین حالتی عود بیماری گفته میشود. از حمله مجدد بیماری نمیتوان پیشگیری کرد و هر زمانی ممکن است پیش بیاید. این اتفاق میتواند درست موقعی بیفتد که تو داری برای رفتن به جشن تولد دوستت آماده میشوی و باعث شود که نتوانی زیاد خوش بگذرانی.
اگر کودکی را میشناسی که به بیماری ورم مفاصل دچار است، میتوانی در حمل کردن کیف و وسایلش یا هرکار دیگری که لازم باشد، به او کمک کنی. اگر هم آن کودک دلش نمیخواست از کسی کمک بگیرد، به او اصرار نکن. سعی کن فقط با او دوست بمانی و مانند بچههای معمولی با او رفتار کنی.
خبر خوب این است که بیشتر بچههای مبتلا به ورم مفاصل، وقتی بزرگتر میشوند بیماریشان خوب میشود. بچههایی که درگیری 1 تا 4 مفصله دارند، آسانتر و سریعتر از آنهایی که درگیری چند مفصله دارند درمان میشوند. اما این را هم باید بدانی از بین هر 10 کودک مبتلا به درگیری چند مفصله ، 7 نفر آنها در بزرگسالی به درمان خاصی نیاز پیدا نمیکنند.
حتی اگر هم آرتریت درمان نشود، تقریباً تمام بچههایی که این بیماری را دارند میتوانند با دارو و انواع دیگر درمانها آن را کنترل کنند. معنی این حرف آن است که آنها هم مثل بچههای معمولی خواهند توانست به فعالیتها و تفریحات مورد علاقهشان بپردازند.
تشخیص
آسان نیست و مجموعه علائم بالینی، معاینه، آزمایش خون و مایع مفصل و انجام عکس برداری برای رد کردن بیماریهای دیگر التهاب مفصل مانند تومور و شکستگی تشخیص را آسان ترمی کند.
درمان
یک تیم باید در درمان شرکت کنند که شامل متخصص اطفال ، متخصص روماتیسم، متخصص ارتوپدی، پرستار، فیزیوتراپ ، کار درمان، متخصص چشم پزشک و دندانپزشک است.
هدف ار درمان کمک به بیمار است تا فعالیتهای فیزیکی و اجتماعی خود را از دست ندهد و اگر بعضی از آنها را از دست داده است دوباره بدست آورد داروهای متعددی بر حسب احتیاج به بیمار داده می شود. بطور روزانه تمرینات مرتبی باید جهت تسهیل حرکت مفاصل و قدرت عضله انجام گیرد. شنا کردن بسیار مفید است استفاده از کسیه یخ و گاهی گرفتن حمام گرم موثر است.
کاردرمانی:
هدف از کاردرمانی انجام مستقل فعالیتهای روزانه، کاهش وابستگی فیزیکی وروانی و بالا بردن کیفیت زندگی است. کار درمان با بیمار و اولیاء بیمار و مسئولین مدرسه بطور مرتب ارتباط دارد. به بیمار آموزش کارهای شخصی مانند نظافت، بهداشت و لباس پوشیدن را میدهد. گاهی نیاز به تهیه وسایل مخصوص جهت بیمار است. مثلاً قاشق و چنگال مخصوص، اسفنجهای مناسب با دسته ای بلند جهت صابون زدن و حمام کردن، شانه با زاویه ای مخصوص و بلند جهت شانه کردن موهای پشت سر، صندلی مناسب در حمام و حتی تهیه لوازم آرایش مخصوص جهت دخترها.
با معلم مدرسه صحبت می شود که بچه سر کلاس مانند بقیه بچه ها طولانی ننشیند و اجازه داشته باشد که از روی صندلی خود بلند شود و چند قدم را برود تا در اثر نشستن طولانی مفاصل خشک نشوند. نیمکت و میز مناسب جهت مدرسه تهیه می شود. اگر با کامپیوتر کار میکند صفحه کلید مناسب جهت وی تهیه می شود تا با حرکت آرنجها و مچ دستها مناسب باشد. تورهای تابستانی تفریحی گروهی جهت این بیماران گذاشته می شود تا با هم تماس داشته باشند و کارها را از یکدیگر یاد بگیرند. این بچه ها بر حسب تونائی حتماً باید در فعالیتهای ورزشی شرکت کنند. دیده شده است که بعضی از آنها در رشته های ورزشی حرفه ای موفق هم بوده اند.
انواع دیگر آرتریت
- Juvenile Ankylosing Spondylitis : آرتریت مهره است لگن هم مبتلا می باشد.
- Psoriatic arthritis : آرتریت و تورم مفاصل همراه پسوریازیس که نوعی بیماری جلدی است.در دورانی که بیماری پوستی شدیدتر است آرتریت نیز بدتر می شود.
- درماتومیوزیت : التهاب مفصل به همراه علائم پوستی، ضعف عضلات و دانه های جلدی روی پلک است.
- لوپوس ارتیماتو : التهاب مفصل ، دانه های جلدی ، بیماری کلیه، اختلال حرکت و علائم دیگری را دارد.
- آرتریت همراه بیماریهای روده ای : با بعضی از بیماریهای روده ای التهاب مفصل نیز دیده می شود.
منابع : هفت سیب، ایران ارتوپد